Ijver voor (een uitbreiding van) een milieuzone of lage-emissiezone

Zo pak je het aan

Met een milieuzone kan je de uitstoot doen verminderen en zo de lokale luchtkwaliteit verbeteren. In dichtbevolkte stedelijke gebieden leidt de verminderde blootstelling wellicht tot voordelen voor de gezondheid. Als overheid kan je zo’n zone strenger maken, uitbreiden of verbeteren om specifieke vervuiling terug te dringen (bijvoorbeeld bij fijn stof of NO₂).

Er zijn veel voorbeelden van succesvolle milieuzones om van te leren. Daardoor spelen vroegere nadelen van het instellen van een milieuzone (zoals onder meer een langdurig invoertraject, hoge kosten en praktische handhaving) op dit moment minder een rol. Een milieuzone kan je goed combineren met andere maatregelen die de impact van de milieuzone nog versterken.

Een aantal controlestudies van hoge kwaliteit over de doeltreffendheid van milieuzones besloten dat milieuzones doeltreffend zijn om de verkeersgerelateerde luchtvervuiling te beperken.

• Fijn stof (PM): alle studies tonen een daling van de concentraties aan: voor PM₁₀-concentraties tot 6%, PM_2,5-concentraties dalen tot zelfs 30%.
• Stikstofdioxide (NO₂): naargelang de plaatselijke situatie veranderden de NO₂-concentraties niet of daalden ze met maximaal 5%.
• Roet (EC): afhankelijk van de plaatselijke situatie daalden de roetconcentraties met 0% tot 55%.

Ook dit zijn mogelijke voordelen:

• Mensen en bedrijven kiezen sneller voor een nieuwe auto en schaffen een schoner of elektrisch voertuig aan
• Minder verkeer
• De bevolking is zich meer bewust van het verkeer als belangrijke bron van luchtverontreiniging
• Minder geluidsoverlast
• Lager brandstofverbruik, wat leidt tot een lagere uitstoot van broeikasgassen

Meer weten

Milieuzone op basis van Europese emissiecategorie: Euro3 (minibus) of Euro4 (vrachtwagens)

Londen, VK

In Londen vind je de grootste milieuzone in Europa. De zone is 1500 km² groot en beslaat bijna volledig Groot-Londen. De milieuzone geldt op elk moment van de dag en het jaar. Camera’s vergelijken er de nummerplaten van de binnenkomende voertuigen met een database van toegelaten voertuigen. Een boete volgt voor voertuigen die niet aan de normen voldoen en die niet op voorhand hebben betaald. Grote bestelwagens en minibussen moeten voldoen aan euronorm 3 (PM). Voor vrachtwagens, bussen en touringcars geldt euronorm 4 (PM). Sinds 2015 geldt euronorm 4 (NO_x) voor de busdiensten van Transport for London (TfL).

Milieuzone op basis van Europese emissiecategorie: Euro4 (vrachtwagens)

Amsterdam, Nederland

De milieuzone van Amsterdam geldt momenteel voor vrachtwagens vanaf 3,5 ton die moeten voldoen aan euronorm 4 of hoger. Camera’s controleren deze milieuzone het hele jaar door. Het onderzoek naar het effect van deze maatregel liep binnen het Joaquin-project.

Milieuzone op basis van Europese emissiecategorie: Euro4 (vrachtwagens)

Kopenhagen, Denemarken

Alle dieselvoertuigen vanaf 3,5 ton moeten minstens voldoen aan de euronorm 4 of uitgerust zijn met een goedgekeurde roetfilter. De milieuzone in Kopenhagen is permanent van kracht. Op de voorruit van binnenkomende voertuigen moet een milieuzone-sticker zichtbaar zijn.

Milieuzone op basis van Europese emissiecategorie: Euro4 (diesel), Euro1 (benzine). Alle voertuigen

München, Duitsland 

In de milieuzone in München moeten Dieselvoertuigen minstens euronorm 4 halen. Voor benzinevoertuigen geldt dat ze minstens aan euronorm 1 (of gelijkwaardig) moeten voldoen en een gesloten katalysator hebben. Alle toegelaten voertuigen moeten van een sticker voorzien zijn in deze permanente milieuzone.

Milieuzone

Antwerpen, België - Start 2016

Het Vlaamse departement Omgeving voerde in november 2020 een evaluatie uit van de lage-emissiezones in Vlaanderen. Daaruit blijkt dat ze effectief voor een versnelde vergroening van het wagenpark zorgden.

Doordat er in de lage-emissiezone minder (oude) dieselwagens en meer benzinewagens rondreden, is de uitstoot van stikstofoxiden (NO_x) en zwarte koolstof (roet) er sterk gedaald. Ook de concentraties aan stikstofdioxide (NO₂) daalden sterk, zowel in de lage-emissiezone zelf als in de rest van Vlaanderen. Een belangrijk aandeel van de inwoners van de lage-emissiezones van Antwerpen is sociaal kwetsbaar en wordt blootgesteld aan hoge concentraties aan luchtvervuiling. Voor deze inwoners is de gezondheidswinst door de komst van de lage-emissiezones het grootst. De volledige evaluatie vind je op deze website.

Meer informatie

• De website UrbanAccessRegulations.eu geeft een overzicht van alle geïmplementeerde Milieuzones in Europa. 
• Transport for London stelt op zijn website heel wat informatie ter beschikking over de implementatie en evaluatie van de Milieuzone in Londen. 
• Het Dieselgate-schandaal heeft ervoor gezorgd dat de daling in NO₂-emissies vaak lager was dan oorspronkelijk verwacht.
• Milieuzones in Nederland (Nederland)