Vraag om goed afgestelde verkeerslichten, een zogenaamde 'groene golf'
Hiermee pak je volgende uitdagingen aan:
Zo pak je het aan
Coördinatie van verkeerslichten blijkt een doeltreffend middel om de reistijd en de geluidsoverlast te beperken. Het verbetert de verkeersdoorstroming ,en waarschijnlijk verlaagt het ook de uitstoot van verontreinigende stoffen. Wijzigingen in de verkeersstroom beïnvloeden de reistijd, de geluidsoverlast en de luchtkwaliteit soms wel op een andere manier. Zo zal een soepelere verkeersstroom tot lagere uitstoot leiden, maar niet noodzakelijk tot minder geluidsoverlast. Over het algemeen ziet men verkeerslichtcoördinatie als een waardevol instrument om de stedelijke luchtkwaliteit te verbeteren, al bestaan er helaas weinig wetenschappelijke gegevens om dit te staven.
De coördinatie van verkeerslichten zie je vaak in steden met een milieuzone en het systeem speelt er een belangrijke rol in de controle van de verkeersstromen. Hieronder geven we enkele voorbeelden van statisch en dynamisch gecontroleerde systemen (ook in combinatie met openbaar vervoer).
In het algemeen heeft de coördinatie van verkeerslichten een gunstig effect op verkeersopstoppingen en luchtkwaliteit. De impact op de uitstoot hangt vooral samen met de zogenaamde ‘groentijd’, en die varieert naargelang de verkeersvraag. Helaas zijn er niet veel studies beschikbaar om de effecten op de luchtkwaliteit te onderbouwen.
- Fijn stof (PM): Het effect op PM10 bleek verwaarloosbaar volgens een Nederlandse studie. Zowel met als zonder groene golf schat het model de verkeersbijdrage van PM10 op zo’n 2 tot 3 µg/m³.
- Stikstofdioxide (NO2): in dezelfde studie bedroeg de gemodelleerde verkeersbijdrage aan NO2 op bepaalde stukken van de weg 8 tot 10 µg/m³ waar er geen groene golf was, tegenover 6 tot 7 µg/m³ mét een groene golf. Een Belgische studie besloot dat de invoering van een groene golf mogelijk de uitstoot met 10 tot 40 % verlaagt in de gunstigste omstandigheden.
- Roet (EC): hierover is geen informatie beschikbaar.
Een groene golf invoeren biedt nog andere voordelen:
- De verkeersveiligheid neemt toe
- Vervoer loopt sneller, en dus efficiënter vanuit economisch oogpunt
- Een betere bereikbaarheid met verschillende vervoersmiddelen
- Er is minder geluidsoverlast aan de verkeerslichten, maar juist meer tussen de kruispunten.
- Voertuigen verbruiken minder brandstof
- Auto's wachten minder lang aan de zijwegen
- Voetgangers hebben meer tijd om over te steken aan kruispunten
Meer weten
Modelstudie over statisch gecontroleerde systemen
Antwerpen, België - 2011
In een Antwerpse woonzone schatte een model de effecten in die snelheidsbeperkingen en verkeerslichtcoördinatie hebben op de uitstoot van CO2 en NOx. Volgens de berekeningen zou de uitstoot met 10% dalen wanneer de verkeerslichten op een stedelijke verkeersader in een 'groene golf' functioneren. Het effect van de snelheidsbeperking bedroeg ongeveer 25%.
Modelstudie over dynamisch gecontroleerde systemen
Gent, België - 2012
Uit een modelstudie in Gent blijkt dat de verkeersintensiteit en de duur van de groenfase (dit is de variabele groentijd naargelang de verkeersvraag) de grootste invloed hebben op luchtverontreinigende uitstoot. De cyclustijd van de verkeerslichten had amper een impact. In de gunstigste omstandigheden kan een groene golf de uitstoot met maar liefst 40% doen verlagen, zo toonde deze studie nog aan.
Coördinatie van verkeerslichten
Londen, UK - 2000
Om de mogelijke voordelen voor de luchtkwaliteit te bestuderen wanneer de verkeersopstoppingen en files zouden dalen, koppelde men de Londense verkeerslichten aan het stedelijke verkeerscontrolesysteem. Hiervoor gebruikte men het SCOOT-systeem (Split-Cycle Off-set Optimisation Technique). SCOOT werkte aanvankelijk op ongeveer 3.000 van de 6.000 kruispunten.
In 2009 en 2010 herzag Transport for London de timing van de verkeerslichten, waardoor de start-stopwachttijden aan verkeerslichten met ongeveer 6% daalden. SCOOT is inmiddels op 1500 extra locaties ingevoerd om de wachttijden verder te verkorten en opstoppingen te verminderen.
Modelstudie over de coördinatie van verkeerslichten
Leiden, Nederland - 2006
In Leiden liep een modelstudie over de effecten van een groene golf aan de hand van het Nederlandse CAR-model. Men ging uit van een reductie van 35% in de uitstoot dankzij de groene golf. De bijdrage van het verkeer aan de NO2-concentraties daalde van 8 tot 6 µg/m³.
Verkeerslichten vervangen door rotondes
New York, USA - 2006
De vervanging van een kruispunt met verkeerslichten door een rotonde is een andere manier om de verkeersstroom te beïnvloeden. Uit deze modelstudie bleek dat een dergelijke maatregel de NOx- en CO2-concentraties met 16 tot 21% kon verlagen in vergelijking met verkeerslichten. Ook de verkeersstroom verbeterde hierdoor.
Meer informatie
- Madireddy et al (2011) is een interessante studie die een voorbeeld geeft van een gecoördineerde aanpak van zwaar verkeer en emissies van voertuigen. De auteurs schatten aan de hand van modellering de impact van snelheidsbeperking en coördinatie van verkeerslichten op voertuigemissies.
- Better mobility in Copenhagen, ITS Action Plan 2015-2016 geeft mooie voorbeelden van verschillende pilootstudies over de implementatie van verkeerslichtcoördinatie in de stad Kopenhagen (november 2014).
- De strategie ontworpen door de autoriteiten van Londen werd voorgesteld in: Wegenkaart van vervoeremissies, schoner vervoer voor een schoner Londen (september 2014), waaronder de implementatie van een systeem voor verkeerslichtcoördinatie.
