Inspiratie Hier kan je zowel inspirerende voorbeelden, acties als tools vinden die je helpen om zelf of samen met je lokaal bestuur de luchtkwaliteit te verbeteren. Zoek voor inspiratie Toon alles Acties die je als burger of organisatie kan nemen Projecten Acties die je als lokale overheid kan nemen Acties die je in participatie kan nemen Inspirerende voorbeelden Tools Uitdagingen Toon alles Hoe beperk ik de uitstoot van voertuigen Hoe kies ik voor een groener wagenpark Hoe maak ik mijn omgeving bewuster van luchtkwaliteit Hoe moedig ik duurzame verplaatsingen aan Hoe richt ik mijn omgeving gezond in Hoe stel ik mezelf minder bloot aan schadelijke stoffen Hoe verbeter ik de kwaliteit van de binnenlucht Hoe verminder ik uitstoot door houtverbranding Hoe zet ik luchtkwaliteit structureel op de agenda van mijn organisatie Doe mee Snel aan de slag Ecoscore 14 september 2021 De Ecoscore geeft een indicatie van de milieuvriendelijkheid van het voertuig. Kies voor autodelen Autodelen is een systeem waarbij mensen een wagen huren voor een korte periode, vaak na registratie. Je kan zo het aantal privéwagens beperken en het aantal parkeerplaatsen verminderen. Gebruikers kiezen bovendien sneller voor actieve verplaatsingen of het openbaar vervoer wanneer ze weten dat ze een auto ter beschikking hebben wanneer dat nodig is. Gedeelde auto's worden ook efficiënter ingezet dan privéwagens. Op die manier zijn ze sneller aan vervanging toe en blijft het wagenpark up-to-date met de nieuwste modellen die gewoonlijk een lagere uitstoot hebben. Geniet van de stadsparken Stadsparken en -bossen zijn grote groene ruimten in een stad die de luchtkwaliteit verbeteren. Ze zijn onderdeel van de stadsvegetatie, dit is het totaal van parken en kleinere groene ruimten in de stad waarbij ook groendaken en groene muren horen (denk bijvoorbeeld aan klimopmuren). Het positieve effect op de luchtkwaliteit steunt op de veronderstelling dat vegetatie de lucht mogelijk zuivert door de verontreinigende stoffen weg te filteren. Beperk zoveel mogelijk lokaal zwaar verkeer in je omgeving Zware voertuigen zoals vrachtwagens en bussen zorgen vaak voor meer vervuiling. De wetgeving in Vlaanderen laat toe om gericht beperkingen op te leggen, zoals voor voertuigen zwaarder dan 3,5 ton. Hoe maak ik mijn omgeving bewuster van luchtkwaliteit? Voorzie minder autoparkeerplaatsen Door minder of geen parkeerplaatsen in de private of publieke ruimte stimuleer je verplaatsingen zonder auto. Daardoor komt er ruimte vrij voor fietsenstallingen, speelruimte, ontmoetingsplekken of groenvoorzieningen. Ijver voor (een uitbreiding van) een milieuzone of lage-emissiezone Een milieuzone (ook wel lage-emissiezone of kortweg LEZ genoemd) is een zone of deel ervan in een stad waar bepaalde voertuigen met zware uitstoot niet binnen mogen of waarvoor beperkte toegang of parkeermogelijkheid geldt. Je kan een milieuzone baseren op de ouderdom, de klasse, het gewicht of de brandstof van een voertuig, de grootte van de motor, de Europese emissiecategorie of de CO2-uitstoot. GGD Haaglanden en bewoners meten samen luchtkwaliteit in Den Haag Steeds meer bewoners zijn bezorgd over de luchtkwaliteit in hun omgeving. Ze willen die zelf kunnen meten en met acties bijdragen aan een gezondere lucht. GGD Haaglanden (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) begeleidt hen daarin. Uit de resultaten van twee zulke initiatieven kan je heel wat lessen leren. Zet je in om snelheidsbeperkingen af te dwingen Met snelheidsbeperkingen leg je het verkeer een vaste of variabele lagere maximumsnelheid op om zo de uitstoot van verkeersgerelateerde luchtverontreinigende stoffen te verlagen. Stadsplanning Stadsinfrastructuur en landgebruik goed plannen is ontzettend belangrijk: je moet zorgen dat de luchtkwaliteit verbetert en dat burgers minder worden blootgesteld aan luchtvervuiling. Ook de organisatie van (stedelijke) vervoersystemen speelt hierbij een rol. Overleg met bouwpromotoren om uitstoot te verminderen Maak afspraken met aannemers om op bouwwerven de uitstoot van vervuilende stoffen door machines, generatoren of sloopwerken te beperken. Reken brandstofbelasting door aan de bestuurder Hogere brandstofbelastingen en -kosten moedigen aan om om de wagen wat vaker aan de kant te laten staan en om zuiniger te rijden. Op die manier daalt de uitstoot van verontreinigende stoffen en bijgevolg ook de publieke blootstelling hieraan. Hoe moedig ik duurzame verplaatsingen aan? Leerlingen speuren naar slimme fietsroutes, NO2 en fijn stof Basisschool De Kleine Stad in Antwerpen startte eind 2019 met een reeks experimenten rond Zuivere Lucht. Verschillende leerjaren deden mee. De jongste leerlingen knutselden fijnstofmeters in elkaar en het vierde leerjaar hing overal stikstofdioxidemeetbuisjes op in het schoolgebouw. Het zesde leerjaar ging op pad met een sensorbox om de gezondste fietsroutes te vinden. De ouders en de buurt mochten supporteren tijdens de Verkeersstoet en op het Winterfeest. Fleettool 12 juni 2024 De Fleet-tool kan je informeren over de belangrijkste statistieken (gemiddelde ecoscore, gemiddelde/totale CO2-uitstoot, aantal afgelegde kilometers per jaar, etc.) van je vloot. Daarnaast geeft de tool ook inzicht in de belangrijke milieustatistieken van ieder individueel voertuig. Zorg voor walstroom voor schepen Vaak maken schepen hun eigen elektriciteit met zware generatoren. Je kan die uitstoot verlagen met walstroom — een aansluiting op het elektriciteitsnet aan wal. Vergroen de omgeving Parken, bomen, heggen, groendaken of groene wanden in de publieke ruimte hebben een positief effect op het microklimaat. Ze koelen de omgeving af tijdens de zomer, vangen water op tijdens (stort)buien en helpen de biodiversiteit in stand houden. Maak een luchtkwaliteitsplan voor je organisatie Maak een luchtkwaliteitsplan voor je organisatie, bedrijf of school in zes stappen, en ga voor zuivere lucht Koop lokale producten Lokale producten zijn producten die weinig of geen voedselkilometers afleggen voor ze op jouw bord terecht komen. Hierdoor wordt de uitstoot van broeikasgassen en andere luchtverontreinigende stoffen zoveel mogelijk beperkt. Snel aan de slag Maak mensen bewust van de uitstoot van brommers De uitstoot van brommers is relatief hoog en dus nadelig voor de luchtkwaliteit en de gezondheid. Doe een luchtkwaliteitsscan van je organisatie 13 maart 2024 Een luchtkwaliteitsscan brengt de huidige situatie in kaart en helpt je om gerichte maatregelen te nemen binnen je organisatie. Beperk je vleesconsumptie Minder vlees eten is niet alleen gezonder, het kan indirect ook voor een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen en stikstof zorgen als hierdoor de vleesproductie verlaagt. Snel aan de slag Communiceer en informeer over luchtkwaliteit Actief communiceren en informeren over luchtkwaliteit zorgt dat burgers zich meer bewust zijn van deze problematiek, van de impact van hun eigen keuzes en van de eigen blootstelling aan verontreinigende stoffen. Snel aan de slag Gebruik duurzame vervoermiddelen bij eigen verplaatsingen Duurzaam verplaatsen levert een positieve bijdrage aan je omgeving, het milieu en het klimaat. Vaak is het nog goed ook voor je gezondheid! Snel aan de slag Verminder het doorgaand verkeer Minder doorgaand verkeer verbetert de luchtkwaliteit. Hoe verbeter ik de kwaliteit van de binnenlucht? Zorg voor voldoende fietsstallingen Zorg voor voldoende fietsenstalling nabij scholen, bedrijven, kantoren en winkelcentra. Stimuleer hierdoor duurzame verplaatsingen tussen woonst, school, werk en recreatie. Beperk de blootstelling aan de ingang van je gebouw In buitenruimtes en ingangen komt verontreinigde lucht rechtstreeks binnen. Bescherm die met groene barrières, schermen of luchtdichte poorten. Zet een carpoolsysteem op Wanneer twee of meer personen samen rijden in plaats van elk met hun eigen voertuig, spreken we van carpoolen. Daardoor zijn er minder voertuigen met maar één inzittende en vermindert dus de uitstoot van verontreinigende stoffen. Vergroen je gevels, buitenruimten en daken Groendaken, groene gevels en buitenruimten hebben een positief effect op het microklimaat. Ze koelen tijdens de zomer, vangen water op bij (stort)buien en helpen de biodiversiteit in stand houden. Paginering Vorige pagina Huidige pagina pagina 4 van 6 Volgende pagina
Ecoscore 14 september 2021 De Ecoscore geeft een indicatie van de milieuvriendelijkheid van het voertuig.
Kies voor autodelen Autodelen is een systeem waarbij mensen een wagen huren voor een korte periode, vaak na registratie. Je kan zo het aantal privéwagens beperken en het aantal parkeerplaatsen verminderen. Gebruikers kiezen bovendien sneller voor actieve verplaatsingen of het openbaar vervoer wanneer ze weten dat ze een auto ter beschikking hebben wanneer dat nodig is. Gedeelde auto's worden ook efficiënter ingezet dan privéwagens. Op die manier zijn ze sneller aan vervanging toe en blijft het wagenpark up-to-date met de nieuwste modellen die gewoonlijk een lagere uitstoot hebben.
Geniet van de stadsparken Stadsparken en -bossen zijn grote groene ruimten in een stad die de luchtkwaliteit verbeteren. Ze zijn onderdeel van de stadsvegetatie, dit is het totaal van parken en kleinere groene ruimten in de stad waarbij ook groendaken en groene muren horen (denk bijvoorbeeld aan klimopmuren). Het positieve effect op de luchtkwaliteit steunt op de veronderstelling dat vegetatie de lucht mogelijk zuivert door de verontreinigende stoffen weg te filteren.
Beperk zoveel mogelijk lokaal zwaar verkeer in je omgeving Zware voertuigen zoals vrachtwagens en bussen zorgen vaak voor meer vervuiling. De wetgeving in Vlaanderen laat toe om gericht beperkingen op te leggen, zoals voor voertuigen zwaarder dan 3,5 ton.
Voorzie minder autoparkeerplaatsen Door minder of geen parkeerplaatsen in de private of publieke ruimte stimuleer je verplaatsingen zonder auto. Daardoor komt er ruimte vrij voor fietsenstallingen, speelruimte, ontmoetingsplekken of groenvoorzieningen.
Ijver voor (een uitbreiding van) een milieuzone of lage-emissiezone Een milieuzone (ook wel lage-emissiezone of kortweg LEZ genoemd) is een zone of deel ervan in een stad waar bepaalde voertuigen met zware uitstoot niet binnen mogen of waarvoor beperkte toegang of parkeermogelijkheid geldt. Je kan een milieuzone baseren op de ouderdom, de klasse, het gewicht of de brandstof van een voertuig, de grootte van de motor, de Europese emissiecategorie of de CO2-uitstoot.
GGD Haaglanden en bewoners meten samen luchtkwaliteit in Den Haag Steeds meer bewoners zijn bezorgd over de luchtkwaliteit in hun omgeving. Ze willen die zelf kunnen meten en met acties bijdragen aan een gezondere lucht. GGD Haaglanden (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) begeleidt hen daarin. Uit de resultaten van twee zulke initiatieven kan je heel wat lessen leren.
Zet je in om snelheidsbeperkingen af te dwingen Met snelheidsbeperkingen leg je het verkeer een vaste of variabele lagere maximumsnelheid op om zo de uitstoot van verkeersgerelateerde luchtverontreinigende stoffen te verlagen.
Stadsplanning Stadsinfrastructuur en landgebruik goed plannen is ontzettend belangrijk: je moet zorgen dat de luchtkwaliteit verbetert en dat burgers minder worden blootgesteld aan luchtvervuiling. Ook de organisatie van (stedelijke) vervoersystemen speelt hierbij een rol.
Overleg met bouwpromotoren om uitstoot te verminderen Maak afspraken met aannemers om op bouwwerven de uitstoot van vervuilende stoffen door machines, generatoren of sloopwerken te beperken.
Reken brandstofbelasting door aan de bestuurder Hogere brandstofbelastingen en -kosten moedigen aan om om de wagen wat vaker aan de kant te laten staan en om zuiniger te rijden. Op die manier daalt de uitstoot van verontreinigende stoffen en bijgevolg ook de publieke blootstelling hieraan.
Leerlingen speuren naar slimme fietsroutes, NO2 en fijn stof Basisschool De Kleine Stad in Antwerpen startte eind 2019 met een reeks experimenten rond Zuivere Lucht. Verschillende leerjaren deden mee. De jongste leerlingen knutselden fijnstofmeters in elkaar en het vierde leerjaar hing overal stikstofdioxidemeetbuisjes op in het schoolgebouw. Het zesde leerjaar ging op pad met een sensorbox om de gezondste fietsroutes te vinden. De ouders en de buurt mochten supporteren tijdens de Verkeersstoet en op het Winterfeest.
Fleettool 12 juni 2024 De Fleet-tool kan je informeren over de belangrijkste statistieken (gemiddelde ecoscore, gemiddelde/totale CO2-uitstoot, aantal afgelegde kilometers per jaar, etc.) van je vloot. Daarnaast geeft de tool ook inzicht in de belangrijke milieustatistieken van ieder individueel voertuig.
Zorg voor walstroom voor schepen Vaak maken schepen hun eigen elektriciteit met zware generatoren. Je kan die uitstoot verlagen met walstroom — een aansluiting op het elektriciteitsnet aan wal.
Vergroen de omgeving Parken, bomen, heggen, groendaken of groene wanden in de publieke ruimte hebben een positief effect op het microklimaat. Ze koelen de omgeving af tijdens de zomer, vangen water op tijdens (stort)buien en helpen de biodiversiteit in stand houden.
Maak een luchtkwaliteitsplan voor je organisatie Maak een luchtkwaliteitsplan voor je organisatie, bedrijf of school in zes stappen, en ga voor zuivere lucht
Koop lokale producten Lokale producten zijn producten die weinig of geen voedselkilometers afleggen voor ze op jouw bord terecht komen. Hierdoor wordt de uitstoot van broeikasgassen en andere luchtverontreinigende stoffen zoveel mogelijk beperkt. Snel aan de slag
Maak mensen bewust van de uitstoot van brommers De uitstoot van brommers is relatief hoog en dus nadelig voor de luchtkwaliteit en de gezondheid.
Doe een luchtkwaliteitsscan van je organisatie 13 maart 2024 Een luchtkwaliteitsscan brengt de huidige situatie in kaart en helpt je om gerichte maatregelen te nemen binnen je organisatie.
Beperk je vleesconsumptie Minder vlees eten is niet alleen gezonder, het kan indirect ook voor een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen en stikstof zorgen als hierdoor de vleesproductie verlaagt. Snel aan de slag
Communiceer en informeer over luchtkwaliteit Actief communiceren en informeren over luchtkwaliteit zorgt dat burgers zich meer bewust zijn van deze problematiek, van de impact van hun eigen keuzes en van de eigen blootstelling aan verontreinigende stoffen. Snel aan de slag
Gebruik duurzame vervoermiddelen bij eigen verplaatsingen Duurzaam verplaatsen levert een positieve bijdrage aan je omgeving, het milieu en het klimaat. Vaak is het nog goed ook voor je gezondheid! Snel aan de slag
Zorg voor voldoende fietsstallingen Zorg voor voldoende fietsenstalling nabij scholen, bedrijven, kantoren en winkelcentra. Stimuleer hierdoor duurzame verplaatsingen tussen woonst, school, werk en recreatie.
Beperk de blootstelling aan de ingang van je gebouw In buitenruimtes en ingangen komt verontreinigde lucht rechtstreeks binnen. Bescherm die met groene barrières, schermen of luchtdichte poorten.
Zet een carpoolsysteem op Wanneer twee of meer personen samen rijden in plaats van elk met hun eigen voertuig, spreken we van carpoolen. Daardoor zijn er minder voertuigen met maar één inzittende en vermindert dus de uitstoot van verontreinigende stoffen.
Vergroen je gevels, buitenruimten en daken Groendaken, groene gevels en buitenruimten hebben een positief effect op het microklimaat. Ze koelen tijdens de zomer, vangen water op bij (stort)buien en helpen de biodiversiteit in stand houden.